مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

1020

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1334 ] فصل [ هفتم ] : اندر وجع العقب « 1 » يعنى درد پاشنه و اين بر چند وجه است : يكى ، آنكه بر پاشنه زخم رسد يا آسيبى افتد از ضربه و سقطه . دوم ، آنكه پاشنه منضغط شود و فشارده گردد از موزه [ يعنى كفش ] تنگ . سوّم ، آنكه مادهء حارّ يا بارد برو ريزد . علاج : اگر سبب او زخم بود ، مراهم استعمال كنند . و اگر سبب وى ضربه و سقطه باشد ، ماميثا و گل ارمنى ، هريك جدا حل كنند [ و ] به آب يا گلاب بمالند . و آب شديد البرد ريختن سود دارد . و باشد كه به حجامت حاجت آيد . و اگر سبب آن فشاردن موزه بود ، ايضا آب سرد ريختن و ماميثا و گل ارمنى طلا كردن نفع دارد . و اگر سببش انصباب مواد بود و ماده خون بود ، فصد كنند و روغن گل بمالند و در مادهء بارد ، قىء كنند و مسهل بلغم و سودا سود دارد ؛ و روغن بابونه و فرفيون و قسط ماليدن مفيد است . [ 1335 ] فصل [ هشتم ] : اندر وجع كف الرجل اين مرض آن است كه كف پايد درد كند و پاى نهادن متعسر بود . علاج : آن عدس در سركه پخته ضماد كردن است . و اگر خون غالب بود ، فصد مقدم دارند .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Pain in the heel .